ابراهيم عاملي ( موثق )
120
تفسير عاملي ( فارسي )
مقصود آن است كه جلو آنها را ميگيرم از آن راه كه خود مىبينند و نه مىبينند . مجمع : از امام باقر ع نقل شده است : انديشه ى كار آخرت را در نظرشان سبك ميكنم ، و وادار ميكنم باندوخته ى مال و بخل و خوددارى از احسان به فقير تا براى وارثانشان بماند ، شبهه و ترديد در نظرشان پسند ميآورم تا گمراه شوند و از دين رو - گردان ، و دوستى لذّات و هوسها را در دل آنها ميندازم ، و جهت اينكه در دو كلمه ى اوّل « من » گفته شده است و در دوتاى دوّم « عن » براى آن است كه از جلو و عقب آمدن معنى وصول و به آخر رسيدن فهميده مىشود ، و از توجّه براست و چپ معنى انحراف و كج شدن فهميده مىشود ، پس با معنى « عن » كه مفيد تجاوز است مناسبتر است . فخر : حكماى اسلام گفتهاند : در بدن چهار قوّه است كه جلوگير از سعادت انسان است : 1 - قوه ى خيال كه محسوسات در آن منعكس مىشود و جاى آن در قسمت جلو مغز سر است كه از آنجا آدمى محسوسات را درك مىكند و « مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ » اشاره به آن است ، 2 - قوه ى واهمه است كه آنچه قابل حس و ادراك نيست محكوم باحساس مىكند و احكام مناسب محسوسات را در آنها فرض مىكند ، و جاى اين ادراك قسمت عقب مغز است ، از اين جهت گفته شده است « مِنْ خَلْفِهِمْ » 3 - قوه ى شهويّه و ميل بخواستهاى زندگى است كه جايگاه آن كبد و در طرف راست است كه « عَنْ أَيْمانِهِمْ » اشاره به آن است 4 - احساس غضب و حالت خشم است كه جاى پيدايش آن بطن چپ دل است ، پس « عَنْ شَمائِلِهِمْ » اشاره بجاى تحريك غضب است ، اين حالات موانع سعادت معنوى هستند و شياطين تا متوسّل بتحريك اين قوه ها و حالتها نشوند نميتوانند آدمى را وسوسه و گمراه كنند ، و از شقيق نقل شده است كه او گفت : همه صبح شيطان ميآيد و از چهار طرف به من حمله مىكند ، از جلو ميگويد : مترس كه خدا آمرزنده و مهربان است ، در جواب او اين آيت قرآن ميخوانم : « وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً » باز از پشت سر ميگويد : فرزندانت فقير خواهند شد ، من ميخوانم « وَما مِنْ دَابَّةٍ فِي الأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّه رِزْقُها » از جانب راست مى -